Wizerunek Stevea Jobsa

Wstęp

Współzałożyciel Apple, Steve Jobs, był bez wątpienia człowiekiem, który na przełomie dwóch ostatnich stuleci przyczynił się do przeprowadzenia kilku rewolucji technologicznych. Początkowo w branży komputerowej, następnie w dziedzinie animacji komputerowej, a na ogólnie rozumianej elektronice użytkowej kończąc. Jego bogaty, kontrowersyjny życiorys stał się inspiracją do wielu publikacji książkowych na temat jego osoby oraz filozofii założonej przez niego firmy. Przez 55 lat swojego życia udowadniał, jak wiele ogólnie pojmowana sztuka ma wspólnego z nowymi technologiami. Wskazał że mogą one istnieć w symbiozie.

Musiał się jednak mierzyć się z niezasypującą gruszek w popiele konkurencją. Początkowo największym przeciwnikiem miała była nie skora do innowacji korporacja IBM, lecz w późniejszym czasie istnienia Apple, ich głównym adwersarzem był przede wszystkim Microsoft. W wielu pozycjach książkowych traktujących o założycielu Apple, jak i samej firmie, wielokrotnie przytaczane są konflikty tychże dwóch firm. Najbardziej znamiennym z punktu widzenia historii obydwu firm był spór o komputerowe systemy operacyjne oparte na graficznym interfejsie użytkownika. To właśnie ten konflikt wykształcił dwie odmiennie grupy odbiorców, które do dzisiaj funkcjonują na rynku branży komputerowej: użytkowników systemów operacyjnych z rodziny Microsoft Windows oraz użytkowników systemów Apple Mac OS i iOS.

Obydwie te grupy konsumentów korzystają z systemów, które pomimo pewnych punktów stycznych, charakteryzują się zupełnie inną filozofią użytkowania oraz sposobem bycia ich użytkowników. Daje nam wyjątkowo to obfite pole do analizy porównawczej, której postanowiłem się podjąć. Zważywszy na niezwykle ciekawą sylwetkę współzałożyciela Apple wyłaniającej się na podstawie dostępnych pozycji biograficznych oraz jego miejsce we współczesnej kulturze, jakie po sobie pozostawił, postanowiłem przeprowadzić badanie wizerunkowe na temat Steve'a Jobsa wśród użytkowników systemów operacyjnych Apple oraz Windows. Jego głównym celem było zebranie jak największej ilości danych kognitywnych pozwalających na rekonstrukcję jego obecnego wizerunku. Jednym z pobocznych celów stało się natomiast zbadanie ogólnego wizerunku firmy Apple wśród dwóch wyżej wspomnianych grup.

Hipotezą którą pragnę wysunąć na potrzeby niniejszej pracy magisterskiej, jest stwierdzenie, że użytkownicy systemów Apple oraz systemów Windows posiadają własne i zarazem stosunkowo odmienne zdania na temat Steve'a Jobsa, co pozwoli na zbadanie wizerunku współzałożyciela Apple wśród dwóch konkurencyjnych względem siebie stron. Pozwoli na zbadanie nie tylko ogólnej wiedzy na temat współzałożyciela Apple, ale także na wskazanie cech wspólnych typowanych przez obie grupy respondentów oraz określonych różnic w opiniach na jego temat. Co więcej, analiza pozwoli także wykazać pewne zależności pomiędzy wykluczającymi się konstruktami wśród obydwu stron.

1. Metodologia przeprowadzonego badania

1.1. Wprowadzenie do badań

Obecna pozy cja firmy Apple na rynku, a także spuścizna jej nieżyjącego już współzałożyciela stanowią niezwykle bogate pole do badań wizerunkowych na ich temat, a co więcej, można ich traktować jako jeden spójny podmiot. Na przestrzeni ostatnich lat osoba Steve'a Jobsa oraz firma Apple obrosły wieloma dokonaniami, a najważniejsze z nich przedstawiłem we wcześniejszym rozdziale niniejszej pracy. Wszystkie wydarzenia w ich najnowszej historii (w szczególności w ostatnim dziesięcioleciu), w wyjątkowo konsekwentny sposób kształtowały to, jak obecni użytkownicy komputerów, zarówno tych wyposażonych w system operacyjny Windows, jak i tych posiadających system operacyjny Apple, postrzegają charyzmatycznego człowieka w czarnym golfie i jego obsesyjny wręcz perfekcjonizm i potrzebę kontroli nad własną firmą i produktami. W ramach niniejszej pracy magisterskiej podjąłem się wyzwania przeprowadzenia badania wizerunkowego wyżej wymienionego człowieka-firmy.

Punktem wyjścia do badań nad wizerunkiem wyżej wspomnianego człowieka oraz moim zapleczem teoretyczno-badawczym będzie publikacja prof. Michaela Fleischera pt. „Ogólna teoria komunikacji” oraz systemowo-konstruktywistyczna teoria kultury i komunikacji, czego uzupełnieniem będzie natomiast literatura z zakresu Corporate Identity oraz Public Relations. Moje umiarkowanie konstruktywistyczne podejście do badania zostało ukształtowane w toku studiów magisterskich w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego na specjalizacji Projektowanie Komunikacji. Powyższe podejście można łatwo streścić stwierdzeniem, że wszystko jest komunikacją. Również z racji tego jak silny był związek ówczesnego prezesa z jego firmą, postanowiłem traktować ich jako jeden podmiot: wspomniany już wyżej człowiek-firma.

1.2. Problem badawczy

Głównym celem niniejszego badania jest zbadanie wizerunku założyciela Apple, Steve'a Jobsa, w środowisku zarówno użytkowników produktów Apple oraz osób korzystających z konkurencyjnych marek, w tym wypadku użytkowników komputerów, laptopów czy tabletów wyposażonych w system operacyjny Microsoft Windows. Określenie „konkurencyjne marki” wskazuje na wiele konkurencyjnych podmiotów oraz systemów operacyjnych (i tak w istocie jest), jednak na potrzeby badania, autor skupił się wyłącznie na jednej grupie opozycyjnej: wspomnianych użytkownikach systemu Windows. Uzasadnieniem takiego zabiegu jest wielokrotnie przytaczane w biografii Steve'a Jobsa konkurowanie Apple właśnie z produktami firmy Microsoft, a także powszechność korzystania z tego oprogramowania w Polsce, co zapewni odpowiednią bazę respondentów.


1.3. Główny cel badania oraz cele poboczne

Głównym celem mojego badania jest zbadanie wizerunku współzałożyciela Apple, Steve'a Jobsa, wśród użytkowników systemów Apple oraz użytkowników systemów Windows. Pragnę sprawdzić, co respondenci wiedzą o tym człowieku, co o nim sądzą i jakie przypisują mu cechy. Jakie konstrukty jego osoby są przyjęte w społeczeństwie, zwłaszcza wśród studentów i ludzi będących na początkowym etapie swojej kariery zawodowej. Celami pobocznymi badania było zbadanie wizerunku Apple (zarówno za jego kierownictwa, jak i po jego odejściu), a także produktów tejże firmy. Ponadto postanowiłem zbadać również natężenie określonych cech, które często przewijały się w pozycjach biograficznych dotyczących jego osoby. Pod koniec badania postanowiłem też sprawdzić, z jakich źródeł respondenci czerpali wiedzę na temat wyżej wymienionej osoby oraz firmy.

1.4. Omówienie formularza ankiety

Załączony do niniejszej pracy formularz ankiety zawierał krótki wstęp, który miał na celu udzielenie respondentom podstawowych informacji na temat przeprowadzanego badania oraz tego, jak podejść do wypełniania kwestionariusza. Wprowadzenie do ankiety brzmiało następująco: „Szanowni Państwo, Poniższe badanie wizerunkowe przeprowadzane jest w ramach pracy naukowej. Uprzejmie proszę o zapoznanie się z pytaniami i udzielenie szczerych, spontanicznych odpowiedzi. Każda odpowiedź jest dobra. Ankieta jest całkowicie anonimowa i nie zajmie Państwu dłużej niż 5 min”.

Przeprowadzona ankieta składała się z następujących pytań:

1. Z jakiego systemu operacyjnego korzysta Pani/Pan na co dzień?

Apple OS

Microsoft Windows

2. Kim był według Pani/Pana Steve Jobs?

3. Proszę podać pięć cech charakteryzujących Steve'a Jobsa.

4. Z czego znany jest według Pani/Pana Steve Jobs?

5. Proszę wymienić pięć cech firmy Apple za kierownictwa Steve'a Jobsa.

6. Z czym kojarzy się Pani/Panu firma Apple?

7. Z czym kojarzą się Pani/Panu produkty Apple?

8. Czy Apple zmieniło się po śmierci Steve'a Jobsa?

Tak

Nie

9. Steve Jobs był jako… Proszę zaznaczyć odpowiadającą Pani/Panu cyfrę, gdzie:

0 = nie wiem, 1 = niedostateczny, 2 = mierny, 3 = przeciętny, 4 = dobry, 5 = bardzo dobry


Współpracownik 0 1 2 3 4 5

Inżynier 0 1 2 3 4 5

Menedżer 0 1 2 3 4 5

Przedsiębiorca 0 1 2 3 4 5

Wzór 0 1 2 3 4 5

Celebryta 0 1 2 3 4 5

Sprzedawca 0 1 2 3 4 5

Mówca 0 1 2 3 4 5

Performer 0 1 2 3 4 5

Obiekt kultu 0 1 2 3 4 5

Buntownik 0 1 2 3 4 5

Idealista 0 1 2 3 4 5

Esteta 0 1 2 3 4 5

Minimalista 0 1 2 3 4 5

10. Skąd czerpał(a) Pani/Pan wiedzę na temat Steve'a Jobsa?

Literatura

Prasa

Radio

Telewizja

Internet

Znajomi

Ankieta składała się łącznie z dziesięciu pytań. Pytania numer 1 i 8 miały charakter zamknięty, natomiast ostatnie było pytaniem wielokrotnego wyboru. Pytania od 2 do 7 stanowiły pytania całkowicie otwarte mające na celu zebranie danych kognitywnych. W ich przypadku odpowiedzi mogło być nieskończenie wiele. Dziewiąte pytanie było pytaniem wyboru zawierającym 14 rzeczowników stanowiących cechy Steve'a Jobsa wybrane na podstawie wcześniejszej lektury jego biografii. Zostały one zestawione rosnąco (0-5), w celu zbadania ich natężenia na zasadzie podobnej do popularnego dyferencjału semantycznego.

W przypadku wcześniej wymienionych pytań zamkniętych, zdecydowano się na takich zabieg z tego względu, że kluczowa z punktu widzenia badania była konkretna, jednoznaczna informacja. W szczególności w pytaniu pierwszym („Z jakiego systemu operacyjnego korzysta Pani/Pan na co dzień?”), które rozgranicza nam dwie grupy respondentów: użytkowników systemów Apple oraz użytkowników systemów Windows. Drugie pytanie zamknięte („Czy Apple zmieniło się po śmierci Steve'a Jobsa?”), stanowiło materiał pomocniczy w końcowym etapie opracowywania wyników. W przypadku ostatniego pytania wielokrotnego wyboru („Skąd czerpał(a) Pani/Pan wiedzę na temat Steve'a Jobsa?”), zostało przyjęte założenie, że respondenci mogli czerpać wiedzę na temat sprawdzanej osoby z kilku źródeł i błędem byłoby proszenie respondentów o zaznaczenie tylko jednej odpowiedzi.

Pytania otwarte stanowiące zdecydowaną większość w przeprowadzanej ankiecie były kluczowe, jeśli chodzi o cel badania: zebranie jak największej ilości danych kognitywnych w celu rekonstrukcji wizerunku Steve'a Jobsa oraz firmy Apple. Natomiast pytanie dziewiąte miało na celu rekonstrukcję wybranych konstruktów wyselekcjonowanych na podstawie wyżej wspomnianej lektury biografii Steve'a Jobsa.

Materiał do badań gromadzony był od marca do maja 2013 roku. Ankieta była przeprowadzana dwoma kanałami dystrybucji. Pierwszym z nich była osobista dystrybucja ankiet na terenie miasta Wrocławia, a drugim była ankieta udostępniona w wersji elektronicznej za pośrednictwem Internetu. Druga metoda została obrana ze względu na brak wystarczającej liczby respondentów (w szczególności korzystających ze sprzętu marki Apple), do których badacz mógłby fizycznie dotrzeć. Ankieta internetowa była umieszczana na tematycznych forach internetowych w celu dotarcia do respondentów możliwie najbardziej zorientowanych w omawianym temacie.

2. Uzyskane wyniki

2.1. Wprowadzenie do wyników

Wszystkie poniżej przedstawione odpowiedzi są wynikiem wcześniej przeprowadzonej kategoryzacji. Pierwszym z etapów było przypisywanie odpowiedzi do grup o podobnej tematyce, uwzględniana w tym wypadku była także odmiana poszczególnych wyrazów. Pozostałe odpowiedzi, które nie mogły zostać sensownie przyporządkowane, trafiły do kategorii „Inne”. Zostały tam umieszczone z tego względu, gdyż były to jednostkowe przypadki i nie umożliwiały szerszego spojrzenia na dany aspekt.

Poniższe wyniki badań zostały podzielone na dwie grupy: wspomnianych wcześniej użytkowników systemów marki Apple oraz użytkowników systemów Microsoft Windows. Wskazany podział pozwoli na jednoczesne porównanie obydwu grup i zaprezentowanie różnic i podobieństw w opiniach ankietowanych osób. W celu zapewnienia lepszej czytelności wyników ankiety, w poniższych tabelach użytkownicy Apple otrzymali oznaczenie „Grupa 1”, natomiast użytkownicy Microsoft Windows „Grupa 2”. Wszystkie wyniki zostały przedstawione w formie procentowej wraz z opisem i komentarzem badacza.

2.2. Charakterystyka grupy respondentów

Powyższe badanie zostało przeprowadzone na łącznej grupie 153 osób. Z powodu specyfiki omawianego badania łączna grupa respondentów została podzielona na dwie osobne grupy. Pierwsza z nich (użytkownicy systemów operacyjnych Apple), stanowi 50 osób, natomiast druga, czyli użytkownicy systemów Windows, 103 osoby.

W ramach grupy korzystających z systemów Apple, 14 osób ankietowanych stanowiły kobiety, natomiast 36 mężczyźni. Średni wiek tej grupy respondentów to 25 lat. W przypadku drugiej grupy, czyli osób korzystających z urządzeń wyposażonych w system Windows, 46 osób ankietowanych to kobiety, natomiast 57 to mężczyźni. Średni wiek w tej grupie stanowi 26 lat.

Ze wszystkich 153 zebranych i wypełnionych ankiet, 53 stanowiły ankiety w formie papierowej, natomiast 100 stanowiły ankiety rozprowadzane w formie elektronicznej w Internecie.

2.3. Prezentacja i analiza wyników ankiety

Odpowiedzi na pytanie: Kim był według Pani/Pana Steve Jobs?

(Użytkownicy systemów Windows)

Odpowiedzi na pytanie: Kim był według Pani/Pana Steve Jobs?

(Użytkownicy systemów Apple)

Pierwsze pytanie miało na celu zbadanie, kim według badanych był Steve Jobs i za kogo go uważają. Jaki status, rolę i funkcję społeczną, zawodową czy publiczną mu przypisują. Pytanie miało formę otwartą, zatem respondenci mogli udzielić nieskończenie wiele odpowiedzi. Przy 153 wypełnionych ankietach uzyskano 584 jednostkowe odpowiedzi. Na podstawie kategoryzacji wyników w obydwu ankietowanych grupach wyłoniono 15 sprecyzowanych kategorii, zarówno dla grupy pierwszej, jak i grupy drugiej (323 jednostkowe odpowiedzi). Aby ułatwić analizę wyników, pragnę podzielić je na podobieństwa, czyli hasła, które występują w pierwszej piętnastce w przypadku pierwszej i drugiej grupy oraz różnice, czyli hasła, które pojawiają się we wspomnianej piętnastce, jednakże tylko w jednej grupie. Zarówno podobieństwa i różnice zostają osobno i szczegółowo opisane poniżej. Pozwoli to klarownie wykazać, jakie elementy wizerunku Steve'a Jobsa oraz firmy Apple są podobne w obu grupach, a gdzie zarysowują się różnice.

Zacznijmy od podobieństw. Zarówno grupa 1, jak i grupa 2, uważają Steve'a Jobsa za założyciela firmy Apple (kolejno 34% i 30%). Warto tutaj wspomnieć, że grupa 1 w niewielkim stopniu (7%), uważa go także za współzałożyciela firmy. Omówię szerzej ten aspekt w różnicach. Kolejnym elementem wspólnym dla obu grup jest postrzeganie badanej osoby jako wizjonera. Silniej jednak z tym hasłem utożsamia się grupa 2 (odpowiedzi takiej udzieliło aż 54% badanych), niż grupa 1, gdzie takiej odpowiedzi udzieliło 32% respondentów. Obydwie grupy ankietowanych uważają również Steve'a Jobsa za ogólnie rozumianego przedsiębiorcę. Uważa tak 21% respondentów w grupie pierwszej i 38% respondentów w grupie drugiej. Kolejny punkt wspólny pojawia się przy określaniu Jobsa za wynalazcę. Uważa tak 13% ankietowanych z grupy pierwszej i 14% z grupy drugiej. Steve Jobs znany był w szczególności ze swojego unikalnego zarządzania i prowadzenia firmy Apple. Widać to także w odpowiedziach badanych, na unikalny sposób zarządzania Apple wskazuje 12% respondentów z grupy pierwszej i 12% z grupy drugiej. Kolejną często wymienianą rolą, którą można przypisać do unikalnego zarządzania Apple przez Steve'a Jobsa, jest postrzeganie go przez respondentów jako szeroko rozumianego przywódcę. Określa go tak 11% użytkowników Windows oraz 6% użytkowników systemów Apple. Respondenci uważają również Steve'a Jobsa za innowatora. Uważa tak 9% badanych z grupy pierwszej i 16% badanych z grupy drugiej. Obydwie grupy dostrzegają także jego umiejętności w dziedzinie marketingu. Za marketingowca uważa go 9% respondentów z grupy pierwszej i 6% z grupy drugiej. Warto tutaj zaznaczyć, że jednostkowa analiza odpowiedzi wiążących się z tym mianem wskazuje na jego negatywny wydźwięk. Ostatnim elementem wspólnym dla obydwu grup, jest uważanie Steve'a Jobsa za geniusza. Określa go tak 5% ankietowanych z grupy pierwszej i 6% badanych z grupy drugiej.

Przejdźmy teraz do różnic. Najważniejszą z nich, zdaniem badacza, jest określanie Steve'a Jobsa także jako współzałożyciela Apple. Uważa tak 7% badanych z grupy 1. W grupie drugiej odsetek takowych odpowiedzi był bardzo znikomy. Można zatem założyć, że użytkownicy systemów Windows lepiej znają historię konkurencyjnej względem nich marki. Na podstawie analizy pozycji biograficznych, o które oparłem pierwszy rozdział swojej pracy wiemy, że Apple zostało pierwotnie założone przez trzy osoby: Steve'a Jobsa, Steve'a Wozniaka i Ronalda Wayne'a w 1976 roku. Następnym koniecznym do odnotowania zjawiskiem jest fakt, że aż 14% respondentów z grupy pierwszej uważa Steve'a Jobsa za szeroko rozumianego informatyka. Zapewne z racji tego, że był on prezesem jednych z obecnie najważniejszych firm komputerowych na świecie. Użytkownicy systemów Windows zauważają także, że Steve Jobs był nie tyle wynalazcą, co właśnie pomysłodawcą wielu rewolucyjnych rozwiązań, z których zasłynął. Właśnie za pomysłodawcę uważa go 6% ankietowanych z grupy pierwszej. 5% ankietowanych z grupy pierwszej uważa również Steve'a Jobsa za złodzieja. Znajduje to uzasadnienie w biografii Jobsa, zwłaszcza w momencie, gdy zawłaszczył on pomysł graficznego interfejsu użytkownika powstały w laboratoriach firmy Xerox. Ponadto jednym z najsłynniejszych cytatów Jobsa było następujące stwierdzenie: „Picasso mawiał, że dobrzy artyści naśladują, a wielcy artyści kradną. A my nigdy nie wstydziliśmy się podkradania świetnych pomysłów”. Ponadto 5% ankietowanych z grupy pierwszej wskazuje na jego walkę z rakiem, określając Jobsa chorym człowiekiem. Warto tutaj uściślić, że analiza jednostkowych odpowiedzi wskazywała na chorobę nowotworową, a nie, jak można by podejrzewać, na chorobę psychiczną.

Użytkownicy systemów Apple wskazują również kilka własnych określeń względem Steve'a Jobsa. Najważniejszym z nich jest określanie go mianem mówcy. Uważa tak 18% ankietowanych z grupy drugiej. Bez wątpienia ma to związek z jego prezentacjami nowych produktów, w szczególności po powrocie do Apple. 14% określa go także projektantem urządzeń Apple. Warto tutaj nadmienić, że projektant nie jest równy określeniu wynalazca czy inżynier. Grupa druga w dużej mierze uważa go także za utalentowanego sprzedawcę, twierdzi tak 12% ankietowanych w grupie drugiej. 8% docenia także, jego umiejętności zarządzania ludźmi, określając go mianem menedżera. Jest to mocno kontrowersyjny pogląd z racji tego, jaki Jobs potrafił być zły w stosunku do swoich podwładnych. Opisuję ten problem szerzej w rozdziale pierwszym dotyczącym jego biografii. 6% z grupy drugiej uważa go także za programistę, co nie znajduje uzasadnienia w biografii. Można z pewną dozą uproszczenia zrównać to określenie z mianem informatyka, który pojawił się w grupie pierwszej. Ostatnią różnicą jest określanie Steve'a Jobsa mianem Ekscentryka (6% ankietowanych z grupy drugiej). Znajduje to uzasadnienie w jego biografii, jeśli spojrzymy na jego fascynację kulturami dalekiego wschodu czy charakterystyczny ubiór.

Odpowiedzi na pytanie: Proszę podać pięć cech charakteryzujących Steve'a Jobsa (Użytkownicy systemów Windows)

Odpowiedzi na pytanie: Proszę podać pięć cech charakteryzujących Steve'a Jobsa (Użytkownicy systemów Apple)

Drugie pytanie w omawianej ankiecie dotyczyło cech charakteryzujących Steve'a Jobsa. Czyli najprościej ujmując: tego, jaki był i jakie cechy charakteru respondenci mu przypisują. Pytanie również posiadało formę otwartą, stąd osoby badane mogły udzielić nieskończenie wiele odpowiedzi. Przy 153 wypełnionych ankietach w przypadku tego pytania badacz uzyskał 636 jednostkowych odpowiedzi. Na podstawie kategoryzacji odpowiedzi ponownie wyłoniono 15 kategorii zarówno dla grupy pierwszej, jak i dla grupy drugiej (262 jednostkowe odpowiedzi). Ponownie również omówię podobieństwa oraz różnice pomiędzy dwiema grupami.

Podobieństw podobnie wydaje się być więcej niż różnic. Pierwszą, najpowszechniejszą cechą charakteru, jaką przypisują Jobsowi respondenci, była jego kreatywność. Wskazało ją 29% ankietowanych w grupie pierwszej i 26% w grupie drugiej. Drugą najpopularniejszą cechą w przypadku obu grup była jego inteligencja. Wymieniło ją 23% ankietowanych z grupy pierwszej i 18% badanych z grupy drugiej. Kolejnym określeniem będącym punktem wspólnym była jego pracowitość. Zważywszy na biografię Jobsa, jest to szczególnie uzasadnione, gdyż niejednokrotnie zaniedbywał on inne sfery swojego życia w imię pracy. Za pracowitością opowiadało się 13% użytkowników systemów Windows i 8% użytkowników systemów Apple. Niedaleko od kreatywności, którą najczęściej wskazywały obie grupy respondentów, leży innowacyjność. Tę cechę przypisuje Jobsowi 13% badanych z grupy pierwszej i 10% z grupy drugiej. Na podstawie lektury różnych pozycji biograficznych traktujących o Jobsie można dojść do wniosku, iż uchodził on za bardzo charyzmatyczną osobę (świadczą o tym na przykład opisy jego wystąpień i prezentacji). Potwierdzają to także badania respondentów: charyzmę przypisuje mu 12% respondentów z grupy pierwszej i 16% z grupy drugiej. Wskazywaną często w biografii upartość i determinację w dążeniu do celu również potwierdzają powyższe badania. Upartość, jako jedną z cech Jobsa wskazuje 12% ankietowanych z grupy pierwszej i 6% przedstawicieli grupy drugiej. Natomiast determinację przypisuje mu 7% badanych w grupie pierwszej i 10% respondentów z grupy drugiej. W przypadku pierwszego pytania blisko jedna trzecia respondentów określała Jobsa mianem wizjonera. W przypadku drugiego pytania respondenci, choć w mniejszym stopniu, również wskazują na tę cechę. Wizjonerstwo przypisuje Jobsowi 10% użytkowników systemów Windows i 12% użytkowników systemów Apple. W pierwszym rozdziale poświęconym biografii Jobsa wskazywałem na jego umiejętność naginania rzeczywistości do własnych potrzeb. Wiązała się ona z wysokimi wymaganiami względem swoich współpracowników. Badania ponownie w niewielkim stopniu to potwierdzają. Za osobę wymagającą uważa go 7% respondentów z grupy pierwszej oraz 6% z grupy drugiej. Ostatnią cechą wspólną był perfekcjonizm Jobsa. Często wspominaną w biografii i wyniesioną przez niego samego do skrajnych rozmiarów cechę wskazywało 5% respondentów z grupy pierwszej grupy i 16% badanych z grupy drugiej.

Zarówno w pierwszej, jak i drugiej badanej grupie zakreśliło się pięć różnic wśród najczęściej wskazywanych cech. Zacznijmy od użytkowników systemów Windows. 12% użytkowników produktów marki Microsoft wskazało na przedsiębiorczość Jobsa. Druga grupa zdaje się ignorować tę cechę. Widać tutaj spójność odpowiedzi respondentów w stosunku do poprzedniego pytania, gdzie również określano Jobsa jako przedsiębiorcę, choć w tamtym przypadku była to cecha wspólna. Już na tym etapie analizy pozwolę sobie na stwierdzenie, że użytkownicy systemów Windows wydają się bardziej zwracać uwagę na kompetencje twarde Jobsa, natomiast użytkownicy systemów Apple na kompetencje miękkie. Kolejną cechą, której nie wskazują użytkownicy Apple, a wskazują użytkownicy Windows, jest odwaga Steve'a Jobsa. Wskazało ją 7% respondentów z tej grupy. Przypuszczalnie stoi to w korelacji do unikalnego zarządzania Apple, co wykazuje analiza kolejnych pytań z ankiety. Pierwsza grupa w przeciwieństwie do drugiej wskazuje na bogactwo Steve'a Jobsa, jako jedną z jego cech. Wskazało ją 7% respondentów z pierwszej grupy. Wracając do rozdziału pierwszego przypomnijmy, że Steve Jobs w wieku 25 lat miał majątek o łącznej wartości dwustu pięćdziesięciu sześciu milionów dolarów. Konieczny do odnotowania jest także fakt, że 6% badanych z pierwszej grupy nie potrafiło wskazać żadnej charakterystycznej cechy Steve'a Jobsa. W przypadku drugiej grupy nie pojawiły się tego typu odpowiedzi.

W przypadku cech Steve'a Jobsa, które wskazywali wyłącznie użytkownicy systemów Apple, na pierwszy plan wysuwa się jego minimalizm. Ponownie nawiązując do jego biografii, dało się tę cechę zaobserwować zarówno w jego sposobie bycia, jak i myśli projektowej. Minimalizm jako jedną z jego cech wskazało aż 26% badanych z drugiej grupy. Kolejną wskazywaną tylko przez nich cechą jest jego ekscentryzm. Wskazało go 6% ankietowanych w tej grupie. Użytkownicy produktów Apple wskazują również na jego geniusz, wskazało go 4% respondentów w tej grupie. Taki sam wynik procentowy dla omawianej grupy respondentów otrzymały jeszcze dwie cechy: spryt oraz estetyzm. Temu drugiemu z pewnością można postawić w jednym szeregu z minimalizmem, który najczęściej wskazywali użytkownicy systemów Apple.

Odpowiedzi na pytanie: Z czego znany jest według Pani/Pana Steve Jobs?
(Użytkownicy systemów Windows)

Odpowiedzi na pytanie: Z czego znany jest według Pani/Pana Steve Jobs?
(Użytkownicy systemów Apple)

Trzecie pytanie otwarte w ankiecie dotyczyło tego, z czego znany jest współzałożyciel Apple, Steve Jobs. Pytanie ponownie miało charakter otwarty, a respondenci mogli udzielić nieskończenie wiele odpowiedzi na temat znaków szczególnych Jobsa, ale i produktów, za którymi stała jego myśl projektowa. W trzecim pytaniu badaczowi udało się uzyskać 499 jednostkowych odpowiedzi, z których ponownie zostało wyszczególnionych 15 najpopularniejszych kategorii prezentowanych powyżej w tabeli (351 jednostkowych odpowiedzi).

Utrzymując porządek analizy, ponownie zaczniemy od cech wspólnych dla obu grup respondentów. Najczęściej wskazywaną odpowiedzią w przypadku obu grup było zasłynięcie Jobsa dzięki marce Apple. Potwierdza to jedna z tez stawianych przez badacza, że Steve Jobs był praktycznie synonimem marki Apple. To że Jobs jest znany przede wszystkim z marki Apple, wskazuje 48% respondentów z grupy pierwszej i 42% z grupy drugiej. Kolejną silnie wyróżniającą się cechą wspólną jest powiązanie Jobsa z jego najpopularniejszymi produktami powstałymi po jego powrocie do Apple, mianowicie: iPodem, iPhonem i iPadem. Zarówno w pierwszej, jak i drugiej grupie respondentów były to jedne z najczęściej wskazywanych odpowiedzi, uzyskując kolejno w grupie pierwszej, 20%, 29% i 26%, natomiast w grupie drugiej 26%, 42% i 18%. Kolejną popularną marką urządzenia Apple, która była wskazywana przez obydwie grupy respondentów, były komputery z linii Macintosh. Wskazywało je 16% respondentów z grupy pierwszej i 14% z grupy drugiej. Poza wyszczególnionym sprzętem z rodziny Macintosh, respondenci z obydwu grup wskazywali także na szeroko pojęte komputery: podawało je 9% respondentów z grupy pierwszej i 12% badanych z grupy drugiej. Poza najpopularniejszymi produktami powstałymi za prezesury Jobsa, respondenci nader często zwracali uwagę także na to, że był znany także ze swego ubioru, w szczególności po powrocie do Apple. 16% badanych z grupy pierwszej i 26% respondentów z grupy drugiej wskazało, że Steve Jobs był znany ze swojego charakterystycznego czarnego golfa, w którym występował na prezentacjach Apple, od czasu ujawnienia światu pierwszego iPoda. Pozostając przy kwestiach ubioru i wyglądu zewnętrznego, ankietowani (choć w znacznie mniejszym stopniu), wskazywali także na jego charakterystyczne okrągłe okulary. Wskazało je 4% respondentów z grupy pierwszej i 8% badanych z grupy drugiej. Według użytkowników systemów Windows, jak i systemów Apple, Steve Jobs zaistniał także za sprawą swoich wystąpień, podczas których prezentował światu swoje nowe produkty. Na jego charakterystyczne przemówienia wskazało 10% respondentów z grupy pierwszej i aż 32% respondentów z grupy drugiej. Przez ankietowanych zauważony został także teoretycznie mało znany rozdział w życiu Jobsa związany z obecnie popularnym studiem Pixar zajmującym się tworzeniem komputerowych filmów animowanych. Na powiązania Jobsa z wyżej wymienioną firmą wskazało 7% respondentów z grupy pierwszej i 8% ankietowanych z grupy drugiej. Ostatnim wspólnym aspektem, który wyróżnił się w obydwu badanych grupach, było stwierdzenie, że Steve Jobs zaistniał dzięki szeroko rozumianej elektronice użytkowej. Wskazywało na nią 4% badanych z grupy pierwszej i 4% z grupy drugiej.

W przypadku różnic po raz kolejny zaczyna potwierdzać się jedna z tez badacza. Użytkownicy systemów Windows częściej wskazują na kompetencje twarde Jobsa. Widać to za sprawą tego, że zdaniem tej grupy lider Apple znany był założenia popularnej firmy oraz jej unikalnego nią zarządzania. Wskazywało na to kolejno 11% i 10% z tej grupy. Kolejnym elementem, który w znacznym stopniu wskazała tylko pierwsza grupa, jest system operacyjny Apple: Mac OS. Wymieniło go 5% respondentów z tej grupy. Pierwsza grupa wskazała także na umiejętności marketingowe Jobsa. Na to, jak potrafił zaprezentować i w efekcie sprzedać dany produkt całej rzeszy odbiorców. Na jego talent marketingowy wskazało 5% respondentów z wyżej omawianej grupy.

Również wśród użytkowników systemów Apple pojawiły się odpowiedzi, na które nie wskazywali respondenci z grupy opozycyjnej. Pierwszym takim elementem była popularna usługa iTunes, pozwalająca na zakup piosenek i albumów muzycznych w formie elektronicznej, a następnie przesłanie jej na wybrane urządzenie Apple (przeważnie iPoda). Na popularny program wskazało aż 10% respondentów z omawianej grupy. Kolejnym hasłem wymienianym jedynie przez grupę drugą okazało się współzałożenie Apple. Pozwala to stwierdzić, że stosunkowo niewielka grupa przedstawicieli z grupy drugiej jest świadoma tego, że Steve Jobs nie założył sam firmy Apple. Odpowiedź tę wskazywało 4% respondentów. Kolejnym elementem wskazywanym tylko przez drugą grupę było szeroko rozumiane zasłynięcie Jobsa na rynku laptopów. Odpowiedź tę wskazało 4% respondentów z omawianej grupy. Ostatnim hasłem wskazywanym jedynie przez użytkowników systemów Apple była nieistniejąca już marka komputerów NEXT. Na wyżej wspomnianą markę wskazało również 4% ankietowanych z wyżej omawianej grupy.

Odpowiedzi na pytanie: Proszę wymienić pięć cech firmy Apple za kierownictwa Steve'a Jobsa (Użytkownicy systemów Windows)

Odpowiedzi na pytanie: Proszę wymienić pięć cech firmy Apple za kierownictwa Steve'a Jobsa (Użytkownicy systemów Apple)

Czwarte pytanie w omawianym badaniu dotyczyło charakterystycznych cech Apple za kierownictwa Steve'a Jobsa. Miało na celu wskazanie unikalnych elementów czy zjawisk, którym w głównej mierze przysłużył się współzałożyciel Apple. Ponownie respondenci mogli udzielić nieskończenie wiele odpowiedzi z uwagi na otwarty charakter pytania. Badaczowi udało się uzyskać 530 jednostkowych odpowiedzi, z których tym razem wyłoniono 10 najpopularniejszych kategorii dla obu badanych grup respondentów (194 jednostkowe odpowiedzi).

W przypadku podobieństw dla obu grup, na pierwszym miejscu ze zdecydowaną przewagą figuruje innowacyjność firmy Apple za kierownictwa Jobsa. Obie badane grupy wskazały na tę cechę z natężeniem kolejno 38% i 46%. Kolejną cechą wspólną wskazywaną przez użytkowników Windows oraz użytkowników systemów Apple były wysokie ceny, za jakie firma sprzedawała swoje produkty. W pierwszej grupie wskazało tę cechę 21% respondentów, natomiast w drugiej grupie 16% badanych. W parze z wysoką ceną produktów popularnej marki poszła w parze ich wysoka jakość. Cechę tę wskazało 16% badanych z grupy pierwszej oraz 8% z grupy drugiej. Obie grupy respondentów były także zgodne co do kreatywności firmy zarządzanej przez Steve'a Jobsa. Określenie to przypisało Apple 10% ankietowanych z grupy pierwszej i 4% respondentów z grupy drugiej. Kreatywność ponownie z pewną dozą uproszczenia można by przyrównać do omawianej wcześniej innowacyjności firmy, jednakże badacz postanowił rozróżnić te dwa pojęcia celem uzyskania dokładniejszej analizy omawianego zagadnienia. Obie grupy ponownie, jak w przypadku poprzednich pytań, wskazały na potencjał marketingowy Apple za kierownictwa jej popularnego lidera. Cechę tę wskazało 9% respondentów z grupy pierwszej i 6% badanych z grupy drugiej. Obie badane grupy były także zgodne co do szeroko rozumianego prestiżu, który był nieodzowną cechą marki za kierownictwa Jobsa. Wskazało go 5% respondentów identyfikujących siebie jako użytkownicy systemów Windows oraz 6% badanych użytkowników systemów Apple.

Przejdźmy do różnic. Użytkownicy systemów Windows w znacznym stopniu (15% badanych z tej grupy), wskazało na dynamiczny rozwój firmy pod okiem Steve'a Jobsa. Element ten nie został wyróżniony natomiast wśród użytkowników systemów Apple. Pierwsza grupa wskazała także na agresywną politykę patentową Apple. Wskazało ją 5% ankietowanych. Kolejnym elementem, który również uzyskał wynik na poziomie pięciu punktów procentowych, było określenie Apple, jako firmy wyznaczającej trendy. Ku osobistemu zdziwieniu badacza, cechy tej nie wskazali respondenci z grupy drugiej. Ostatnią cechą, którą wskazali wyłącznie użytkownicy systemów Windows, była szeroko rozumiana dominacja marki. Wskazało ją 4% ankietowanych z wyżej wymienionej grupy.

Użytkownicy systemów Apple w pierwszej kolejności stawiali na rozpoznawalność firmy za kierownictwa Jobsa. Cechę znanej firmy przypisało Apple 18% respondentów z omawianej grupy. Użytkownicy systemów Windows nie wskazali tej cechy. Kolejną cechą wskazywaną przez drugą grupę był szeroko rozumiany perfekcjonizm firmy, związany także zaprojektowanymi przez Apple urządzeniami. Cechę tę wskazało 6% badanych z drugiej grupy. O ile użytkownicy systemów Windows zwrócili uwagę na dominację marki Apple, tak użytkownicy Apple zwracają uwagę na inny aspekt, który się z tym pojęciem wiąże. Mianowicie: ekspansywność. Cechę tę wskazało 6% badanych użytkowników systemów Apple. Ważnym do odnotowania jest także fakt, że 12% respondentów z grupy drugiej nie potrafiło wskazać ani jednej cechy Apple za kierownictwa Steve'a Jobsa.

Odpowiedzi na pytanie: Z czym kojarzy się Pani/Panu firma Apple?
(Użytkownicy systemów Windows)

Odpowiedzi na pytanie: Z czym kojarzy się Pani/Panu firma Apple?
(Użytkownicy systemów Apple)

Przedostatnie pytanie otwarte dotyczyło skojarzeń związanych z firmą Apple oraz z szeroko rozumianą marką. Obydwie grupy respondentów zostały poproszone o podanie szczerych, spontanicznych skojarzeń z nią związaną. Pytanie ponownie miało charakter otwarty, a respondenci mogli udzielić nieskończenie wiele odpowiedzi. W tym wypadku badaczowi udało się uzyskać 500 jednostkowych odpowiedzi, z których wyłoniono 15 najpopularniejszych kategorii (312 jednostkowych odpowiedzi dla obu grup). Podobnie jak w przypadku poprzednich zostały one podzielone między dwie ankietowane grupy.

Jednym z najczęściej wskazywanych skojarzeń z Apple w obydwu grupach respondentów jest charakterystyczne logo nadgryzionego jabłka, którym sygnowane są wszystkie produkty firmy. Wskazuje na nie 23% ankietowanych z grupy pierwszej i 30% z grupy drugiej. Kolejnym elementem wspólnym jest jeden z najpopularniejszych produktów elektronicznego lidera: iPhone. Panuje tutaj jednak spora rozbieżność, wskazuje na niego 22% ankietowanych z grupy pierwszej i zaledwie 4% z grupy drugiej. Podobnie jest z innym flagowym produktem koncernu, iPadem. Wskazuje go 14% ankietowanych z grupy pierwszej i tylko 4% z grupy drugiej. Kolejnym wspólnym skojarzeniem w obydwu grupach są ogólnie pojęte komputery. Wskazało je 19% ankietowanych użytkowników systemów Windows i 10% badanych użytkowników systemów Apple. Obie grupy respondentów zwracają uwagę na design urządzeń projektowanych przez Apple. Skojarzenie to uzyskało wynik kolejno 12% i 30%. Obie grupy zwracają także uwagę na wysoką jakość wspominanych urządzeń. Respondenci z grupy drugiej wskazują ją jednak częściej (20%), natomiast badani z grupy pierwszej rzadziej (12%). Również w przypadku samego Apple, respondenci wskazują na innowacyjność omawianej firmy. Wykazuje to 9% respondentów z grupy pierwszej i 12% badanych z grupy drugiej. Obydwu grupom ankietowanych Apple kojarzy się także bezpośrednio ze Steve'm Jobsem, co po raz kolejny udowadnia jedną z tez badacza, że można postawić znak równości między Apple, a jego charyzmatycznym liderem. Nazwisko Jobsa wskazuje w badaniu 8% ankietowanych z grupy pierwszej i tyle samo badanych z grupy drugiej. Obydwie grupy opozycyjne wskazują także na markę firmy samą w sobie (odpowiednio 7% i 12%). Ostatnim wspólnym skojarzeniem w obu grupach jest kojarzenie Apple z szeroko pojętą elektroniką użytkową, która pojawiała się również w odpowiedziach na wcześniejsze pytania. Skojarzenie to wskazało 7% badanych z grupy pierwszej i 10% ankietowanych z grupy drugiej.

Różnice w przypadku obu grup rozkładają się w podobnej ilości. Aby zachować porządek ponownie zaczniemy od grupy pierwszej. Użytkownicy systemów Windows jako jedyni wskazują na wysoką cenę urządzeń Apple. Takie skojarzenie podaje 19% respondentów w omawianej grupie. Kolejnym skojarzeniem z Apple, jest pierwszy popularny produkt stworzony po powrocie Steve'a Jobsa do swojej macierzystej firmy, mianowicie iPod. Wskazało go 13% ankietowanych z tej grupy. 10% użytkowników systemów Windows, Apple kojarzy się ze wszczynanymi przez firmę wojnami patentowymi w celu osłabienia konkurencji. Ostatnimi dwoma skojarzeniami, na które wskazała wyłącznie pierwsza grupa to szeroko rozumiane laptopy oraz telefony. Kojarzą się one kolejno 8% i 7% ankietowanych z omawianej grupy i w luźny osób wskazują na powiązanie Apple z rynkiem elektroniki użytkowej.

Użytkownicy systemów Apple w odróżnieniu od grupy opozycyjnej wykazują nieco inną sferę skojarzeń z wyżej omawianą firmą. Koncern kojarzy im między innymi z szeroko rozumianą prostotą. Wskazuje ją 18% ankietowanych tej grupy. Jest to powiązane z obsługą urządzeń elektronicznego lidera, co znajduje uzasadnienie także w biografii Jobsa, który chciał uczynić sprzęt komputerowy dostępnym dla każdego przeciętnego użytkownika. 16% użytkowników systemów Apple, firma kojarzy się także z prestiżem, według badacza związanym z możnością użytkowania urządzeń sygnowanych popularnym logo. 10% ankietowanych z wyżej wymienionej grupy wskazuje także na szeroko pojęty minimalizm kojarzący się z Apple. Ostatnim skojarzeniem, który zdaniem badacza najbardziej zarysowuje różnicę pomiędzy grupami, jest wskazany przez użytkowników Apple styl życia. Wymienia go 8% ankietowanych z wyżej omawianej grupy.

Odpowiedzi na pytanie: Z czym kojarzą się Pani/Panu produkty Apple?
(Użytkownicy systemów Windows)

Odpowiedzi na pytanie: Z czym kojarzą się Pani/Panu produkty Apple?
(Użytkownicy systemów Apple)

Ostatnie pytanie otwarte zawarte w badaniu dotyczyło skojarzeń respondentów odnośnie produktów sygnowanych logiem Apple. Podobnie jak w przypadku pytania piątego, respondenci zostali poproszeni o udzielenie szczerych i całkowicie spontanicznych skojarzeń związanych z produktami omawianej firmy. Odpowiedzi ponownie mogło być nieskończenie wiele i dzięki temu uzyskano 487 jednostkowych odpowiedzi. Zostało z nich wyłonionych dziesięć najpopularniejszych kategorii dla jednej i drugiej badanej grupy (274 jednostkowe odpowiedzi).

Obydwu badanym grupom respondentów produkty Apple kojarzą się z wysoką jakością, za którą idzie w parze równie wysoka cena. Na jakość wskazywało 30% respondentów z grupy pierwszej i 34% z grupy drugiej. Natomiast na wysokie ceny produktów wskazało aż 47% badanych z grupy pierwszej i 38% ankietowanych z grupy drugiej. Pierwszą trójkę skojarzeń związanych ze sprzętem marki Apple zamyka hasło design. Podaje je 19% użytkowników systemów Windows i aż 44% użytkowników systemów Apple. Obydwie grupy ankietowanych wskazują także na prestiż związany z posiadaniem wyżej wymienionych produktów (odpowiednio 12% i 20%). Badani zgodni są także co do prostoty użytkowania omawianych produktów, choć ponownie nie obyło się bez drobnej dysproporcji w wynikach obu grup: 8% w grupie pierwszej i 30% w grupie drugiej. Ostatnim wspólnym elementem, na który wskazują obie grupy jest intuicyjność produktów marki Apple. Podaje je 7% respondentów z grupy pierwszej i 26% respondentów z grupy drugiej.

Pozostało jeszcze omówić różnice w skojarzeniach wśród obu grup. Użytkownicy systemów Windows w 8% wskazują na szeroko pojętą modę związaną z produktami Apple. Nie wskazują na nią respondenci z grupy drugiej. W drugiej kolejności grupie pierwszej produkty Apple kojarzą się z ich zamkniętą architekturą. Wskazuje na nią również 8% badanych w omawianej grupie. Pojawienie się tego skojarzenia jest dla badacza uzasadnione, gdyż system operacyjny Windows jest z bardziej otwartym środowiskiem, natomiast systemy operacyjne Apple są całkowicie zintegrowane ze sprzętem. 7% respondentów z pierwszej grupy produkty omawianej firmy kojarzą się także z szeroko pojętym przereklamowaniem. Mimo tego wciąż 6% badanych z tej samej grupy wskazuje jednocześnie na niezawodność tych urządzeń, co w pewnym uproszczeniu stoi w sprzeczności do przereklamowania.

Użytkownikom systemów Apple ich produkty kojarzą się przede wszystkim z należytą funkcjonalnością. Wskazuje na nią 16% badanych z drugiej grupy. 12% ankietowanych użytkowników Apple, sprzęt ten kojarzy się z określonym stylem życia. Kolejnym skojarzeniem w rankingu jest minimalizm, który podało 8% respondentów ze wskazanej grupy. Ostatnim skojarzeniem, który podali wyłącznie użytkownicy systemów Apple jest innowacyjność omawianych produktów (8%).

Odpowiedzi na pytanie: Czy Apple zmieniło się po śmieci Steve'a Jobsa?
(Użytkownicy systemów Apple)

Odpowiedzi na pytanie: Czy Apple zmieniło się po śmieci Steve'a Jobsa?
(Użytkownicy systemów Windows)

Kolejne pytanie w ankiecie miało formę zamkniętą i miało na celu zbadanie czy ankietowani odczuwają jakiekolwiek zmiany w funkcjonowaniu Apple po śmierci jej charyzmatycznego współzałożyciela. W przypadku obu ankietowanych grup (razem 153 ankietowanych), głosy rozkładają się w podobnych proporcjach. Użytkownicy systemów Windows w 46% wskazują na to, że w Apple zaszły zmiany, natomiast 54% uważa, że firma się nie zmieniła. W przypadku użytkowników systemów Apple 48% uważa, że firma się zmieniła, natomiast 52%, że do żadnych zmian nie doszło. Jak można zaobserwować, zdania w obydwu grupach są wyjątkowo podzielone i trudno tutaj doszukiwać się szczególnych dysproporcji, największe odchylenie w odpowiedziach obydwu grup wynosi zaledwie 2%.

Kolejne pytanie powstało na podstawie inspiracji popularnymi w ankietach dyferencjałami semantycznymi. Miało na celu zbadanie natężenia wybranych przez badacza cech w odniesieniu do osoby Steve'a Jobsa. Cechy zostały wybrane na podstawie lektury wybranych pozycji biograficznych opisujących sylwetkę i życie współzałożyciela Apple. Na tej podstawie wybrano 14 popularnych cech, mianowicie: Współpracownik, Inżynier, Menedżer, Przedsiębiorca, Wzór, Celebryta, Sprzedawca, Mówca, Performer, Obiekt kultu, Buntownik, Idealista, Esteta i Minimalista. Respondenci z obydwu badanych grupo zostali poproszeni o wskazanie natężenia każdej z wymienionych cech, jakie ich zdaniem posiadał Steve Jobs. Natężenie zostało określone w sześciostopniowej skali, od zera do pięć, gdzie 0 = nie wiem, 1 = niedostateczna, 2 = mierna, 3 = przeciętna, 4 = dobra, 5 = bardzo dobra.

Odpowiedzi na pytanie: Steve Jobs był jako… Proszę zaznaczyć odpowiadającą Pani/Panu cyfrę, gdzie: 0 = nie wiem, 1 = niedostateczna, 2 = mierna, 3 = przeciętna, 4 = dobra, 5 = bardo dobra (Użytkownicy systemów Windows)

Odpowiedzi na pytanie: Steve Jobs był jako… Proszę zaznaczyć odpowiadającą Pani/Panu cyfrę, gdzie: 0 = nie wiem, 1 = niedostateczna, 2 = mierna, 3 = przeciętna, 4 = dobra, 5 = bardo dobra (Użytkownicy systemów Apple)

Średnie wszystkich wyżej wskazanych cech zostały zaokrąglone do jednej cyfry po przecinku. Na tej podstawie ponownie udało się wyłonić podobieństwa i różnice w ocenianiu obu grup, które szerzej pragnę omówić poniżej.

Obie ankietowane grupy podały podobny współczynnik natężenia dla cechy Współpracownik, średnia wyniosła odpowiednio 2,0 i 2,2. Nieco większe, jednak wciąż niewielkie odchylenie średniej widać też w przypadku Inżyniera, kolejno 3,4 i 2,9. Średnia dla obu grup dla cechy Menedżer różni się zaledwie o jedną dziesiątą (3,6 i 3,5). W przypadku obu grup cecha Przedsiębiorca uzyskała bardzo wysoką średnią (4,4 i 4,8). Niewiele gorzej jest z szeroko pojętym wzorem do naśladowania, gdzie uzyskano średnie na poziomie 3,5 i 4,0. Znacznie gorzej w oczach obu grup wypada przypisanie Jobsowi cechy Celebryty. Dla obu grup uzyskano średnie 2,6 i 2,8 i jest to zarazem ostatnia wspólna cecha, która posiada zbliżony wynik liczbowy.

Czas na omówienie różnic w wartościowaniu obu grup. Badacz przypisywał do różnic te odchylenia cech, gdzie różnica wynosiła 8 punktów dziesiętnych i więcej. Pierwsze tak duże odchylenie widać w ocenie Steve'a Jobsa jako Sprzedawcy. W przypadku grupy pierwszej została uzyskana średnia 3,7, natomiast w grupie drugiej 4,6. Największy stopień odchylenia średniej widać w przypadku cechy Mówca i Performer. Badani użytkownicy systemów Windows opowiadają się za średnią kolejno 3,9 i 3,3, natomiast ankietowani użytkownicy systemów Apple 4,9 i 4,3. Duże odchylenie panuje także w określaniu Jobsa jako Obiektu kultu. Pierwsza grupa wskazuje w przypadku tej cechy średnią 3,1, natomiast grupa druga 3,9. Użytkownicy systemów Windows także znacznie niżej oceniają Steve'a Jobsa jako szeroko rozumianego buntownika (średnia 2,7). Użytkownicy systemów Apple oceniają tę cechę na 3,6. Wysoka różnica średnich panuje także w przypadku cechy Idealista. W przypadku grupy pierwszej uzyskała ona średnią 3,4 natomiast w grupie drugiej aż 4,7. Bardzo podobnie jest także z cechą Estety. W przypadku grupy pierwszej średnia wynosi 3,6, natomiast u grupy drugiej 4,7. Natomiast największe odchylenie pomiędzy średnimi, bo wynoszące aż 1,8 punkt u zanotowano w przypadku cechy Minimalista. Użytkownicy systemów Windows oceniają ją na poziomie 2,6, natomiast użytkownicy systemów Apple na poziomie 4,4.

Reasumując, badaczowi udało się w ten sposób uzyskać 6 cech wspólnych wskazywanych przez obydwie grupy (Współpracownik, Inżynier, Menedżer, Przedsiębiorca, Wzór, Celebryta), oraz osiem cech o dużej różnicy w uzyskanej średniej (Sprzedawca, Mówca, Performer, Obiekt kultu, Buntownik, Idealista, Esteta, Minimalista). Ku pewnej dozie zdziwienia badacza, w przypadku tego pytania dla obu grup udało się uzyskać podobną ilość podobieństw i różnic. Wcześniejsze tezy zakładały zdecydowaną przewagę różnic nad elementami wspólnymi.

Odpowiedzi na pytanie: Skąd czerpał(a) Pani/Pan wiedzę na temat Steve'a Jobsa? (Użytkownicy systemów Windows)

Odpowiedzi na pytanie: Skąd czerpał(a) Pani/Pan wiedzę na temat Steve'a Jobsa? (Użytkownicy systemów Apple)

Ostatnie pytanie w ankiecie było wielokrotnego wyboru. Respondenci z obydwu grup mogli zaznaczyć kilka źródeł informacji, z których kiedyś dowiedzieli się czegoś na temat Steve'a Jobsa. Miało to na celu zbadanie, na ile wyłaniający się z całej ankiety wizerunek Jobsa jest zapośredniczony medialnie i z jakich konkretnie rodzajów przekazów pochodzi.

Użytkownicy systemów operacyjnych Windows opierali swoją wiedzę przede wszystkim na Internecie. Na źródło to wskazało aż 95% badanych z tej grupy, co nie jest zaskoczeniem dla badacza zważywszy na to, jak wielką rolę odgrywa we w spółczesnym świecie dostęp do sieci. Na drugim miejscu uplasowała się telewizja z wynikiem 57%. Na trzecim miejscu znalazła się szeroko pojęta prasa z wynikiem gorszym zaledwie o jeden punkt procentowy. 50% ankietowanych z grupy pierwszej korzystało także z wiedzy znajomych, natomiast 30% sięgnęło po pozycje książkowe na temat Jobsa. Użytkownicy systemów Windows najrzadziej korzystali z radia, który otrzymał wynik na poziomie zaledwie 26%.

Przejdźmy do użytkowników systemów operacyjnych Apple. Wszyscy ankietowani z tej grupy wskazali Internet, jako swoje źródło wiedzy na temat Steve'a Jobsa. Drugim najbardziej popularnym źródłem okazała się literatura z wynikiem 54%. Następne w kolejności były prasa oraz telewizja, oba te medialne źródła uzyskały wynik 48%. Przedostatnie miejsce przypadło znajomym, na których wskazywało 28% badanych. Podobnie jak w przypadku grupy pierwszej, na ostatnim miejscu znalazło się radio,
na które wskazywało zaledwie 8% użytkowników systemów Apple.

3. Podsumowanie ankiety oraz wnioski badacza

Na podstawie analizy wybranych pozycji biograficznych na temat Steve'a Jobsa oraz firmy Apple, badaczowi udało się przedstawić uzyskane stamtąd dane w pierwszym rozdziale niniejszej pracy w formie skondensowanej notki biograficznej, zawierającej najważniejsze elementy jego osoby, a następnie skonfrontować ją z wyżej zaprezentowanymi wynikami przeprowadzonego badania wizerunkowego. Dodatkowo ów wizerunek udało się zbadać u dwóch teoretycznie odmiennych i antagonistycznie nastawionych do siebie grup respondentów: użytkowników systemów operacyjnych Windows oraz użytkowników systemów Apple.

Ku zaskoczeniu badacza i początkowej tezie, że obie badane grupy posiadają klarowne, wyróżnialne i wyjątkowo odmienne zdania na temat współzałożyciela Apple oraz jego firmy, wyniki odstawały od przyjętego na początku założenia. Zarówno przy analizie pytań otwartych, jak i zamkniętych, dało się zauważyć, że różnic jest w przybliżeniu tyle samo, co podobieństw.

Zachowując ciągłość porządku analizy z poprzedniego rozdziału, przedstawię najpierw najważniejsze podobieństwa, a następnie kluczowe różnice. Obie badane grupy respondentów są wyjątkowo zgodne co do wysokich cen narzucanych przez lidera Apple oraz stojącego za nim koncernu. Tam gdzie było to możliwe, zarówno użytkownicy systemów Windows, jak i systemów Apple wskazywali na ten właśnie czynnik. Dodatkowym uzupełnieniem tego zjawiska byłoby zbadanie, na ile wskazywana cecha ma związek z obecną sytuacją gospodarczą Polski.

Jak już wspominałem we wcześniejszym rozdziale przy okazji szczegółowej analizy pytań ankietowych, oprócz wysokiej ceny produktów marki Apple, obie grupy badanych wskazywały także na ich równie wysoką jakość. Pieczołowitość wykonania produktów z logo wyżej wymienionej firmy wielokrotnie była jednym z elementów szczegółowo opisywanych przez biografów. Znajduje to także potwierdzenie w badaniu, gdyż obie grupy ankietowanych, oprócz wysokiej jakości produktów Apple, wskazywały także na pracowitość i perfekcjonizm, jako cechy Steve'a Jobsa. Zdaniem osoby przeprowadzającej badanie wszystkie te elementy pozostają ze sobą w korelacji.

Obie badane grupy respondentów były także zgodne w powoływaniu się na określone produkty Apple. Niekwestionowanymi liderami wśród obu grup były tutaj iPod, iPhone oraz iPad. Zarówno użytkownicy systemów Windows, jak i systemów Apple przy okazji pytań z czego znany jest Steve Jobs lub z czym kojarzy im się Apple, regularnie wskazywali właśnie na te urządzenia. Warto tutaj zanotować, że wszystkie te produkty związane są z najnowszą historią Apple, po powrocie Steve'a Jobsa do swojej firmy. Respondenci wskazywali także (choć ze zdecydowanie mniejszym natężeniem), na komputery z linii Macintosh, których różne wersje do dziś stanowią podstawę oferty produktowej wyżej omawianej firmy. Jednakże na podstawie uzyskanych wyników niemożliwe jest stwierdzenie czy badani mieli na myśli linię tychże produktów z pierwszej czy drugiej kadencji Jobsa w Apple.

Kolejne podobieństwa w odpowiedziach obu grup wynikły przy okazji jednego z ostatnich pytań ankietowych, mianowicie: „czy Apple zmieniło się po śmierci Steve'a Jobsa?”. Obie grupy wewnątrz siebie były wyjątkowo rozdarte. Mniej więcej 50% badanych z jednej, jak i drugiej grupy wskazywało, że firma się zmieniła. Natomiast bardzo podobny procent, również z obydwu grup respondentów, wskazywał na to, że nie doszło do żadnych zmian. Problem w dalszym ciągu pozostaje więc kwestią sporną i ów wynik może stanowić przyczynek do dalszej analizy odnośnie zmian zachodzących w Apple, bądź ich braku.

To już wszystkie zauważonych podobieństw w odpowiedziach obu grup. Przejdźmy teraz do omówienia różnic, które zaobserwował badacz. Pierwszą z nich jest postrzeganie Steve'a Jobsa z jednej strony jako marketingowca w pejoratywnym wydźwięku tego słowa (grupa pierwsza), a z drugiej jako niezwykle utalentowanego sprzedawcy (grupa druga). W przypadku użytkowników systemów Windows znajduje to uzasadnienie w komentarzach dołączanych przez respondentów do niektórych odpowiedzi, gdzie wskazywali oni cenę, która jest wyjątkowo nie współmierna do wykorzystanych w danym urządzeniu technologii oraz tańszych produktów konkurencji z lepszymi podzespołami.

Kolejną ze znaczących różnic, jaka ujawniła się w dwóch ankietowanych grupach, były kompetencje miękkie i twarde Steve'a Jobsa. Pierwsza z ankietowanych grup przypisuje mu przede wszystkim kompetencje twarde związane z konkretnymi, pełnionymi przez niego funkcjami czy stanowiskami, mianowicie: Przedsiębiorca, Prezes czy Inżynier, w przypadku których trzeba posiadać ściśle określone umiejętności potrzebne przynajmniej do należytego wykonywania danej pracy. Natomiast druga grupa bardziej skłania się ku jego kompetencjom miękkim ujawniającym się w takich cechach, jak Przywództwo, Charyzma lub Mówca, które są umiejętnościami psychospołecznymi i mają przede wszystkim zastosowanie przy działaniu w szeroko pojętym społeczeństwie oraz w kontaktach z innymi ludźmi (ich jakości oraz faktycznej efektywności związanej z tymi cechami).

Użytkownicy systemów Windows nie wybaczyli Jobsowi kradzieży własności intelektualnej (w szczególności projektu graficznego interfejsu użytkownika powstałego w laboratoriach firmy Xerox), stąd część respondentów z tej właśnie grupy określiła go mianem złodzieja. Ponadto wskazywali także na toczone przez niego i jego koncern wojny patentowe z innymi, konkurencyjnymi wytwórcami sprzętu komputerowego. Użytkownicy systemów Apple w żadnym z zadanych pytań nie wskazali na którykolwiek z tych aspektów, jakby wydając się je ignorować w imię tego, co Steve Jobs i jego znana firma im zaoferowali. Momentalnie nasuwa się pytanie: cel uświęca środki? Tworzy to kolejny przyczynek do poszerzonych badań.

Na potrzeby niniejszego podsumowania badacz wyłonił po trzy podobieństwa oraz różnice w odpowiedziach dwóch ankietowanych grup respondentów. Zostały one wyłonione częściowo na podstawie popularności umieszczanych przez ankietowanych odpowiedzi (wysoka cena i jakość), a częściowo na przypadkach szczególnie zdaniem badacza ciekawych (kompetencje twarde i miękkie). Jestem przekonany, że taka selekcja okaże się nie tylko pożądana, ale również ciekawa dla każdej osoby pragnącej zapoznać się z wynikami. Dzięki wyżej omówionej ankiecie zostały należycie wyodrębnione podobieństwa i różnice dotyczące konstruktów wizerunkowych krążących na temat Steve'a Jobsa i jego popularnej firmy wśród użytkowników systemów operacyjnych Windows oraz użytkowników systemów Apple.


4. Zakończenie.

Historia opisywanego przeze mnie człowieka i jego firmy jest historią ze wszech miar ciekawą i niezwykle obszerną, a zaprezentowane powyżej wyniki przeprowadzonego badania oraz ich analiza w wielu aspektach mogą okazać się obiecującym przyczynkiem do dalszych badań o podobnej tematyce. Pomimo wielu publikacji dotyczących omawianych tematów, są to zagadnienia wciąż stosunkowo mało wyeksploatowane i warto poczynić w tej sferze kolejne i bardziej pogłębione analizy. Mogą one dotyczyć nie tylko samej osoby Steve'a Jobsa, ale także sposobu funkcjonowania jego firmy na przestrzeni lat, filozofii, która kryje się za każdym z jej produktów i wielu innych nie wymienionych tu aspektów. A z racji tego, że dziedzictwo Steve'a Jobsa wciąż pozostaje swoistym fenomenem, uważam że zapotrzebowanie na tego typu materiały będzie dalej wzrastać.

Bibliografia

1. Babbie, Earl, 2013, Podstawy badań społecznych. Warszawa.

2. Blumenthal, Karen, 2012, Steve Jobs. Człowiek, który myślał inaczej. Warszawa.

3. Elliot, Jay; Simon, William, 2011, Steve Jobs. Gdzie pada jabłko? iPrzewodnik dla nowej generacji. Wrocław.

4. Fleischer, Michael, 2010, Communication Design czyli Projektowanie Komunikacji. Łódź.

5. Fleischer, Michael, 2003, Corporate Identity i Public Relations. Wrocław.

6. Fleischer, Michael, 2010, Estetyka tu i tam i jej wpływ na komunikację. Łódź.

7. Fleischer, Michael, 2007, Ogólna teoria komunikacji. Wrocław.

8. Gallo, Carmine, 2013, Doświadczenie Apple. Tajniki zdobywania niewiarygodnej lojalności klientów. Warszawa.

9. Gallo, Carmine, 2011, Steve Jobs: Sekrety innowacji. Zupełnie inaczej – reguły przełomowego sukcesu. Kraków.

10. Gallo, Carmine, 2011, Steve Jobs: Sztuka prezentacji. Jak świetnie wypaść przed każdą publicznością. Kraków.

11. Grech, Michał, 2010, Komunikacja i wizerunek uczelni niepublicznych. Metodologia i wyniki badań empirycznych. Łódź.

12. Hertzfeld, Andy, 2005, Revolution In The Valley. USA.

13. Isaacson, Walter, 2011, Steve Jobs. Kraków.

14. Jobs, Steve, 2011, Ja, Steve. Warszawa.

15. Kahney, Leander, 2010, Być jak Steve Jobs. Kraków.

16. Luhmann, Niklas, 2007, Systemy społeczne. Kraków.

17. Melby, Caleb, 2012, Zen Steve'a Jobsa. Gliwice.

18. Milian, Mark, 2012, Listy do Steve'a Jobsa. Bielsko-Biała.

19. Price, David A., 2008, The Pixar Touch: The Making of a Company. USA.

20. Segall, Ken, 2013, Obłędnie proste. Obsesja, która napędza sukces Apple'a. Warszawa.

21. Simon, William L.; Young, Jefrey, 2011, iCon. Steve Jobs. Najbardziej niezwykły akt II w historii biznesu. Warszawa.

22. Smith, Gina; Wozniak, Steve, 2009, iWoz. Od komputerowego geeka do kultowej ikony. Warszawa.

Strony internetowe:

1. http://www.youtube.com/watch?v=SNlJVj6xaCQ; 2.06.2013.

2. http://www.komputerswiat.pl/blogi/blog-redakcyjny/2012/04/apple-ii-konczy-35-lat!-dzieki-niemu-apple-wyroslo-z-garazu.aspx; 09.03.2013.

3. http://twojepc.pl/news10987/Felieton-Dobrzy-artysci-kopiuja-wielcy-kradna.html; 09.03.2013.

4. http://www.idg.pl/news/350068/pierwszy.egzemplarz.legendarnego.macintosha.
plus.do.kupienia.html; 13.03.2013.

5. http://www.macrumors.com/2012/12/14/steve-jobs-on-computer-animation-as-a-milestone-for-film-history-before-the-release-of-toy-story/; 26.03.2013.

6. http://www.apple.com/pl/pr/library/2013/02/06iTunes-Store-Sets-New-Record-with-25-Billion-Songs-Sold.html; 16.04.2013..

7. http://myapple.pl/artykuly/99697-1000-piosenek-w-twojej-kieszeni-historia-pierwszego-ipoda.html; 16.04.2013.

8. http://pclab.pl/news51084.html; 5.06.2013.

9. http://technologie.gazeta.pl/technologie/1,82011,7501583,Tablet_od_Apple
___juz_jest_.html; 22.04.2013.

10. http://www.realdanlyons.com/biography/; 22.04.2013.

11. http://www.mp.pl/artykuly/index.php?aid=18071; 23.04.2013.

12. http://www.ornishspectrum.com/dean-ornish-md/; 23.04.2013.

13. http://cd-magazine.uni.wroc.pl/artykul/wyniki_badania_wizerunku_
uniwersytetu_wroclawskiego_wsrod_jego_studentow/; 3.05.2013.

Użytkownicy systemów Windows



Pytanie 4 (otwarte)



Z czego znany jest według Pani/Pana Steve Jobs?



Statystyki



Ważne

103



103

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Apple

49

48%

iPhone

30

29%

iPad

27

26%

iPod

21

20%

Czarny golf

16

16%

Mac

16

16%

Zarządzanie Apple

11

11%

Założenie Apple

10

10%

Przemówienia

10

10%

Komputery

9

9%

Pixar

7

7%

Mac OS

5

5%

Marketing

5

5%

Elektronika

4

4%

Okulary

4

4%

Razem:

224

220%

Użytkownicy systemów Apple



Pytanie 4 (otwarte)



Z czego znany jest według Pani/Pana Steve Jobs?



Statystyki



Ważne

50



50

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Apple

21

42%

iPhone

21

42%

Przemówienia

16

32%

Czarny golf

13

26%

iPod

13

26%

iPad

9

18%

Mac

7

14%

Komputery

6

12%

iTunes

5

10%

Pixar

4

8%

Okulary

4

8%

Współzałożenie Apple

2

4%

Elektronika

2

4%

Laptopy

2

4%

Next

2

4%

Razem:

127

254%

Użytkownicy systemów Windows



Pytanie 3 (otwarte)



Proszę podać pięć cech charakteryzujących Steve'a Jobsa



Statystyki



Ważne

103



103

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Kreatywność

30

29%

Inteligencja

24

23%

Pracowitość

13

13%

Innowacje

13

13%

Przedsiębiorczość

12

12%

Charyzma

12

12%

Upartość

12

12%

Odwaga

11

11%

Wizjonerstwo

10

10%

Ambicja

7

7%

Wymagający

7

7%

Determinacja

7

7%

Bogactwo

7

7%

Nie wiem

6

6%

Perfekcjonizm

5

5%

Razem:

176

174%

Użytkownicy systemów Apple



Pytanie 3 (otwarte)



Proszę podać pięć cech charakteryzujących Steve'a Jobsa



Statystyki



Ważne

50



50

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Kreatywność

13

26%

Minimalizm

13

26%

Inteligencja

9

18%

Perfekcjonizm

8

16%

Charyzma

8

16%

Wizjonerstwo

6

12%

Innowacje

5

10%

Determinacja

5

10%

Pracowitość

4

8%

Wymagający

3

6%

Ekscentryk

3

6%

Upartość

3

6%

Geniusz

2

4%

Esteta

2

4%

Spryt

2

4%

Razem:

86

176%

Użytkownicy systemów Windows



Pytanie 2 (otwarte)



Kim był według Pani/Pana Steve Jobs?



Statystyki



Ważne

103



103

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Założyciel Apple

35

34%

Wizjoner

33

32%

Przedsiębiorca

22

21%

Informatyk

14

14%

Milioner

14

14%

Wynalazca

13

13%

Prezes Apple

12

12%

Przywódca

11

11%

Innowator

9

9%

Marketingowiec

9

9%

Współzałożyciel Apple

7

7%

Pomysłodawca

6

6%

Geniusz

5

5%

Chory człowiek

5

5%

Złodziej

5

5%

Razem:

200

197%

Użytkownicy systemów Apple



Pytanie 2 (otwarte)



Kim był według Pani/Pana Steve Jobs?



Statystyki



Ważne

50



50

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Wizjoner

27

54%

Przedsiębiorca

19

38%

Założyciel Apple

15

30%

Mówca

9

18%

Innowator

8

16%

Wynalazca

7

14%

Projektant

7

14%

Prezes Apple

6

12%

Sprzedawca

6

12%

Menedżer

4

8%

Programista

3

6%

Ekscentryk

3

6%

Geniusz

3

6%

Marketingowiec

3

6%

Przywódca

3

6%

Razem:

123

246%

Użytkownicy systemów Apple



Pytanie 7 (otwarte)



Z czym kojarzą się Pani/Panu produkty Apple?



Statystyki



Ważne

50



50

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Design

21

44%

Wysoka cena

19

38%

Wysoka jakość

17

34%

Prostota

15

30%

Intuicyjność

13

26%

Prestiż

10

20%

Funkcjonalność

8

16%

Styl życia

6

12%

Minimalizm

4

8%

Innowacyjność

4

8%

Razem:

118

236%

Użytkownicy systemów Windows



Pytanie 7 (otwarte)



Z czym kojarzą się Pani/Panu produkty Apple?



Statystyki



Ważne

103



103

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Wysoka cena

49

47%

Wysoka jakość

31

30%

Design

20

19%

Prestiż

12

12%

Prostota

8

8%

Moda

8

8%

Zamknięta architektura

8

8%

Przereklamowanie

7

7%

Intuicyjność

7

7%

Niezawodność

6

6%

Razem:

156

152%

Użytkownicy systemów Apple



Pytanie 10 (zamknięte)



Skąd czerpał(a) Pani/Pan wiedzę na temat Steve'a Jobsa?



Statystyki



Ważne

50



50

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Literatura

27

54%

Prasa

24

48%

Radio

4

8%

Telewizja

24

48%

Internet

50

100%

Znajomi

14

28%

Razem:

143

286%

Użytkownicy systemów Windows



Pytanie 10 (zamknięte)



Skąd czerpał(a) Pani/Pan wiedzę na temat Steve'a Jobsa?



Statystyki



Ważne

103



103

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Literatura

31

30%

Prasa

58

56%

Radio

27

26%

Telewizja

59

57%

Internet

98

95%

Znajomi

52

50%

Razem:

325

314%

Użytkownicy systemów Windows



Pytanie 5 (otwarte)



Proszę wymienić pięć cech firmy Apple za kierownictwa Steve'a Jobsa



Statystyki



Ważne

103

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Innowacyjna

39

38%

Wysokie ceny

22

21%

Wysoka jakość

16

16%

Rozwijająca się

15

15%

Kreatywna

10

10%

Marketing

9

9%

Wojny patentowe

5

5%

Wyznaczająca trendy

5

5%

Prestiżowa

5

5%

Dominująca

4

4%

Razem:

130

128%

Użytkownicy systemów Apple



Pytanie 5 (otwarte)



Proszę wymienić pięć cech firmy Apple za kierownictwa Steve'a Jobsa



Statystyki



Ważne

50



50

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Innowacyjna

23

46%

Znana

9

18%

Wysokie ceny

8

16%

Nie wiem

6

12%

Wysoka jakość

4

8%

Perfekcjonizm

3

6%

Prestiżowa

3

6%

Ekspansywna

3

6%

Marketing

3

6%

Kreatywna

2

4%

Razem:

64

128%

Użytkownicy systemów Windows



Pytanie 9 (zamknięte)



Z czym kojarzy się Pani/Panu firma Apple?



Statystyki



Ważne

103



103

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Średnia

Współpracownik

-

2,0

Inżynier

-

3,4

Menedżer

-

3,6

Przedsiębiorca

-

4,4

Wzór

-

3,5

Celebryta

-

2,6

Sprzedawca

-

3,7

Mówca

-

3,9

Performer

-

3,3

Obiekt kultu

-

3,1

Buntownik

-

2,7

Idealista

-

3,4

Esteta

-

3,6

Minimalista

-

2,6

Ogółem średnia:

-

3,27

Użytkownicy systemów Apple



Pytanie 9 (zamknięte)



Z czym kojarzy się Pani/Panu firma Apple?



Statystyki



Ważne

50



50

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Średnia

Współpracownik

-

2,2

Inżynier

-

2,9

Menedżer

-

3,5

Przedsiębiorca

-

4,8

Wzór

-

4,0

Celebryta

-

2,8

Sprzedawca

-

4,6

Mówca

-

4,9

Performer

-

4,3

Obiekt kultu

-

3,9

Buntownik

-

3,6

Idealista

-

4,7

Esteta

-

4,7

Minimalista

-

4,4

Ogółem średnia


3,95

Użytkownicy systemów Windows



Pytanie 8 (zamknięte)



Czy Apple zmieniło się po śmieci Steve'a Jobsa?



Statystyki



Ważne

103



103

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Tak

47

46%

Nie

56

54%

Razem:

103

100%

Użytkownicy systemów Apple



Pytanie 6 (otwarte)



Z czym kojarzy się Pani/Panu firma Apple?



Statystyki



Ważne

50



50

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Wysoka cena

22

44%

Design

15

30%

Logo

15

30%

Wysoka jakość

10

20%

Prostota

9

18%

Prestiż

8

16%

Innowacje

6

12%

Marka

6

12%

Minimalizm

5

10%

Elektronika

5

10%

Komputery

5

10%

Steve Jobs

4

8%

Styl życia

4

8%

iPad

2

4%

iPhone

2

4%

Razem:

118

236%

Użytkownicy systemów Apple



Pytanie 8 (zamknięte)



Czy Apple zmieniło się po śmieci Steve'a Jobsa?



Statystyki



Ważne

50



50

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Tak

24

48%

Nie

26

52%

Razem:

50

100%

Użytkownicy systemów Windows



Pytanie 6 (otwarte)



Z czym kojarzy się Pani/Panu firma Apple?



Statystyki



Ważne

103

100%

Odpowiedzi respondentów

Częstotliwość

Procent

Logo

24

23%

iPhone

23

22%

Komputery

20

19%

Wysoka cena

20

19%

iPad

14

14%

iPod

13

13%

Design

12

12%

Wysoka jakość

12

12%

Wojna patentowa

10

10%

Innowacje

9

9%

Steve Jobs

8

8%

Laptopy

8

8%

Marka

7

7%

Elektronika

7

7%

Telefony

7

7%

Razem:

194

190%